<\/p>\n\n\n\n
Pozwala oczekiwa\u0107 od pa\u0144stwa konkretnych dzia\u0142a\u0144 w ja\u015bniej zdefiniowanych obszarach. <\/p>\n\n\n\n Przypomnijmy, w tek\u015bcie pt. Femicyd, feminicyd, kobietob\u00f3jstwo<\/em> <\/a> pisa\u0142y\u015bmy o tym, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n W definicjach WHO, EIGE czy UNODC femicyd<\/em> (ang. femicide) to przede wszystkim intencjonalne zab\u00f3jstwo kobiety ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 \u2014 dlatego, \u017ce jest kobiet\u0105 \u2014 bez koniecznego warunku \u201ewprost nazwanego wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u pa\u0144stwa” (ten wymiar jest tu raczej implicite, obecny przez struktury nier\u00f3wno\u015bci i braki w ochronie).<\/p>\n\n\n\n Wyra\u017any, nazwany wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 i zaniedbanie pa\u0144stwa s\u0105 natomiast kluczowe dla poj\u0119cia feminicidio<\/em> u Marceli Lagarde. M\u00f3wi ona wprost o \u201ecrimen de Estado” \u2014 przest\u0119pstwie pa\u0144stwa wynikaj\u0105cym z za\u0142amania rz\u0105d\u00f3w prawa, kt\u00f3re sprzyja bezkarno\u015bci sprawc\u00f3w, tworzy warunki sprzyjaj\u0105ce okrucie\u0144stwu wobec kobiet.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Diany Russell o zwyk\u0142ym zab\u00f3jstwie m\u00f3wimy wtedy, gdy \u201ep\u0142e\u0107 ofiary nie ma znaczenia dla sprawcy”. Na przyk\u0142ad uzbrojony m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry w trakcie napadu strzela i zabija w\u0142a\u015bcicieli supermarketu \u2014 m\u0119\u017cczyzn\u0119 i kobiet\u0119 \u2014 nie pope\u0142nia zab\u00f3jstwa na tle p\u0142ci. \u201cKobieco\u015b\u0107\u201d ofiary jest tu przypadkowa, a w samym czynie nie ma motywu zwi\u0105zanego z p\u0142ci\u0105. <\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jca dzia\u0142a w przekonaniu \u2014 indywidualnym lub spo\u0142ecznie podzielanym \u2014 \u017ce ma prawo decydowa\u0107 o \u017cyciu kobiety: kontrolowa\u0107 j\u0105, podporz\u0105dkowa\u0107 sobie, egzekwowa\u0107 przypisane jej role, a w okre\u015blonych przypadkach \u201eukara\u0107” \u015bmierci\u0105 za zachowanie uznane za niedopuszczalne.<\/p>\n\n\n\n Same uzasadnienia bywaj\u0105 wymienne: <\/p>\n\n\n\n W badaniach nad kobietob\u00f3jstwem partnerskim moment rozstania okazuje si\u0119 najgro\u017aniejszy, a samo zab\u00f3jstwo jest zwykle kulminacj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ej przemocy i kontroli, nie nag\u0142ym wybuchem.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017csza typologia pochodzi ze strony feminicidio.net<\/a>, hiszpa\u0144skiego projektu dokumentacyjno-monitoruj\u0105cego, prowadzony obecnie przez stowarzyszenie Asociaci\u00f3n La Sur. Jego sercem jest Geofeminicidio<\/strong>, baza danych, kt\u00f3ra ewidencjonuje zab\u00f3jstwa kobiet i kobietob\u00f3jstwa, opieraj\u0105c si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce wszystkie kobietob\u00f3jstwa s\u0105 zab\u00f3jstwami kobiet, ale nie wszystkie zab\u00f3jstwa kobiet s\u0105 kobietob\u00f3jstwami. <\/p>\n\n\n\n Pierwsz\u0105 klasyfikacj\u0119 autorki \u2014 Graciela Atencio i Elena Laporta \u2014 przedstawi\u0142y w 2012 roku, po sze\u015bciu miesi\u0105cach pracy dokumentacyjnej w Geofeminicidio, traktuj\u0105c j\u0105 wprost jako wst\u0119pn\u0105 i otwart\u0105 na rozszerzenie oraz dyskusj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tutaj mo\u017cna przyjrze\u0107 si\u0119 poszczeg\u00f3lnym raportom dotycz\u0105cym kobietob\u00f3jstwa z lat 2023 <\/a>i 2024<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Oto pe\u0142na typologia kobietob\u00f3jstwa z raportu 2024 (sekcja 3.3), tak jak obecnie funkcjonuje w Geofeminicidio:<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo intymne (feminicidio \u00edntimo)<\/strong> \u2014 pope\u0142nione przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, z kt\u00f3rym ofiara mia\u0142a lub mia\u0142a wcze\u015bniej relacj\u0119 b\u0105d\u017a wi\u0119\u017a afektywno-seksualn\u0105 lub intymn\u0105: m\u0105\u017c, by\u0142y m\u0105\u017c, narzeczony, by\u0142y narzeczony lub kochanek. Obejmuje te\u017c przypadek przyjaciela, kt\u00f3ry zabija kobiet\u0119 odrzucaj\u0105c\u0105 wej\u015bcie z nim w relacj\u0119 intymn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo w rodzinie (feminicidio familiar) <\/strong>\u2014 zachodzi w kontek\u015bcie relacji pokrewie\u0144stwa mi\u0119dzy ofiar\u0105 a sprawc\u0105, z wy\u0142\u0105czeniem relacji w\u0142a\u015bciwej kobietob\u00f3jstwu intymnemu. Pokrewie\u0144stwo mo\u017ce wynika\u0107 z wi\u0119z\u00f3w krwi, powinowactwa lub adopcji.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo nie intymne (feminicidio no \u00edntimo)<\/strong> \u2014 pope\u0142nione przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, z kt\u00f3rym ofiara nie mia\u0142a \u017cadnej relacji uczuciowej. Obejmuje przypadek kobiety, kt\u00f3ra doznaje napa\u015bci seksualnej (lub jej pr\u00f3by) i nast\u0119pnie zostaje zabita \u2014 sprawc\u0105 mo\u017ce by\u0107 znajomy lub obcy. Wchodzi tu r\u00f3wnie\u017c przypadek s\u0105siada zabijaj\u0105cego s\u0105siadk\u0119 z mizoginii lub innych powod\u00f3w zwi\u0105zanych z p\u0142ci\u0105, oraz sprawcy, kt\u00f3ry zabija obc\u0105 kobiet\u0119, kanalizuj\u0105c w akcie zab\u00f3jstwa mizogini\u0119: nienawi\u015b\u0107, pogard\u0119 i odrzucenie wobec wszystkich kobiet.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo dzieci\u0119ce (feminicidio infantil) <\/strong>\u2014 ofiar\u0105 jest dziewczynka do 16. roku \u017cycia, w zbrodni pope\u0142nionej przez m\u0119\u017cczyzn\u0119 w kontek\u015bcie relacji odpowiedzialno\u015bci, zaufania lub w\u0142adzy, jak\u0105 daje mu doros\u0142o\u015b\u0107 wobec ma\u0142oletnio\u015bci dziewczynki.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo przez powi\u0105zania (feminicidio por conexi\u00f3n)<\/strong> \u2014 gdy kobieta zostaje zabita przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry pr\u00f3buje zabi\u0107 lub zabija inn\u0105 kobiet\u0119 z powod\u00f3w zwi\u0105zanych z p\u0142ci\u0105, a ona znajduje si\u0119 na tym samym miejscu zbrodni co g\u0142\u00f3wna ofiara. Mo\u017ce to by\u0107 przyjaci\u00f3\u0142ka, krewna ofiary (matka, c\u00f3rka i in.) lub obca kobieta znajduj\u0105ca si\u0119 w miejscu, gdzie pope\u0142niono kobietob\u00f3jstwo.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo z powodu prostytucji (feminicidio por prostituci\u00f3n)<\/strong> \u2014 gdy kobieta w sytuacji prostytucji zostaje zabita przez m\u0119\u017cczyzn\u0119. Wchodzi tu przypadek sprawcy motywowanego nienawi\u015bci\u0105 i mizogini\u0105, jak\u0105 budzi w nim status prostytutki ofiary. Niesie te\u017c \u0142adunek spo\u0142ecznej stygmatyzacji i usprawiedliwiania zbrodni w umy\u015ble sprawcy: \u201ezas\u0142u\u017cy\u0142a sobie”, \u201esama si\u0119 o to prosi\u0142a tym, co robi\u0142a”, \u201eby\u0142a z\u0142\u0105 kobiet\u0105”, \u201ejej \u017cycie nic nie by\u0142o warte”.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo w kontek\u015bcie handlu lud\u017ami (feminicidio por trata)<\/strong> \u2014 nast\u0119puje w konsekwencji tego, \u017ce kobieta jest ofiar\u0105 handlu lud\u017ami, zw\u0142aszcza w typologii handlu w celu wykorzystania seksualnego i ma\u0142\u017ce\u0144stw przymusowych.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo w sytuacji przemytu ludzi (feminicidio por tr\u00e1fico)<\/strong> \u2014 kobieta zostaje zabita w sytuacji nielegalnego przemytu migrant\u00f3w. Jest to kobietob\u00f3jstwo, o ile wyst\u0119puje komponent p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo lesbofobiczne (feminicidio lesbof\u00f3bico) <\/strong>\u2014 ofiar\u0105 jest kobieta lesbijka, a sprawca zabija j\u0105 z powodu jej orientacji seksualnej, z nienawi\u015bci lub odrzucenia wobec niej.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo na tle rasy (feminicyd racista)<\/strong> \u2014 pope\u0142nione wobec kobiety, gdy zachodzi \u2014 opr\u00f3cz tego, \u017ce jest kobiet\u0105 \u2014 z powodu jej pochodzenia etnicznego lub cech fenotypowych, z nienawi\u015bci lub odrzucenia wobec nich.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo w wyniku okaleczania \u017ce\u0144skich narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych (feminicidio por mutilaci\u00f3n genital femenina) <\/strong>\u2014 gdy okaleczenie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych dokonane na kobiecie lub dziewczynce ko\u0144czy si\u0119 jej \u015bmierci\u0105. Przyjmuje si\u0119 szerok\u0105 definicj\u0119 WHO, obejmuj\u0105c\u0105 wszelkie zabiegi polegaj\u0105ce na cz\u0119\u015bciowym lub ca\u0142kowitym usuni\u0119ciu zewn\u0119trznych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych oraz inne uszkodzenia narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych z przyczyn pozamedycznych.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo seryjne na p\u0142ci (feminicidio sexual serial)<\/strong> \u2014 gdy m\u0119\u017cczyzna zabija kobiet\u0119 motywowany sadystycznymi impulsami seksualnymi, w kontek\u015bcie serii feminicyd\u00f3w (trzy lub wi\u0119cej) pope\u0142nionych przez tego samego sprawc\u0119, w d\u0142ugim okresie, z faz\u0105 \u201ewych\u0142odzenia”.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jstwo dla kradzie\u017cy (asesinato por robo)<\/strong> \u2014 motywem jest przyw\u0142aszczenie pieni\u0119dzy lub warto\u015bciowych przedmiot\u00f3w ofiary, przy braku komponentu p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jstwo przez powi\u0105zania (asesinato por conexi\u00f3n)<\/strong> \u2014 gdy kobieta zostaje zabita przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry pr\u00f3buje zabi\u0107 lub zabija inn\u0105 osob\u0119, a ona znajduje si\u0119 na tym samym miejscu zbrodni \u2014 pod warunkiem, \u017ce nie wyst\u0119puje komponent p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jstwo w wyniku przemocy w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy (asesinato por violencia juvenil)<\/strong> \u2014 zab\u00f3jstwo kobiety w kontek\u015bcie b\u00f3jki lub starcia mi\u0119dzy grupami m\u0142odzie\u017cowymi b\u0105d\u017a gangami rywalizuj\u0105cymi w przestrzeni publicznej o dominacj\u0119 nad terytorium przy u\u017cyciu broni.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jstwo na tle przemocy spo\u0142ecznej lub ekonomicznej (asesinato por violencia comunitaria\/econ\u00f3mica)<\/strong> \u2014 zab\u00f3jstwo zachodz\u0105ce mi\u0119dzy osobami znaj\u0105cymi si\u0119 lub nieznaj\u0105cymi si\u0119 nawzajem, kt\u00f3rego celem jest osi\u0105gni\u0119cie korzy\u015bci ekonomicznych lub spo\u0142ecznych. Mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne motywacje: nieporozumienia, k\u0142\u00f3tnie, b\u00f3jki, zemsty, rozboje.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jstwo zwi\u0105zane z handlem narkotykami i przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105 (asesinato por narcotr\u00e1fico y crimen organizado)<\/strong> \u2014 zab\u00f3jstwo kobiety osadzone w realiach prania pieni\u0119dzy, wymusze\u0144, handlu lud\u017ami i towarami, kradzie\u017cy oraz produkcji, dystrybucji i konsumpcji narkotyk\u00f3w. Przyczyn\u0105 bywa przynale\u017cno\u015b\u0107 do tych sieci i konflikty wewn\u0105trz nich lub donoszenie o dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zanej z narkohandlem.<\/p>\n\n\n\n Kobietob\u00f3jstwo\/morderstwo bez wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w (feminicidio\/asesinato sin datos suficientes) <\/strong>\u2014 zbrodnia, dla kt\u00f3rej zebrane informacje nie wystarczaj\u0105, by ustali\u0107, czy chodzi o feminicyd, czy o zab\u00f3jstwo (nieznany motyw i relacja ofiara\u2013sprawca, albo dost\u0119pna jest jedynie informacja o znalezieniu zw\u0142ok kobiety, co do kt\u00f3rej domniemywa si\u0119, \u017ce zosta\u0142a zabita przez m\u0119\u017cczyzn\u0119).<\/p>\n\n\n\n Jak zaznacza raport, zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki, w kt\u00f3rych kilka rodzaj\u00f3w kobietob\u00f3jstwa zbiega si\u0119 jednocze\u015bnie. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce ta typologia r\u00f3\u017cni si\u0119 od oficjalnej typologii rz\u0105dowej. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Typologia kobietob\u00f3jstw pozwala na bardziej precyzyjne rozpoznawanie zagro\u017ce\u0144 i skuteczniejsze im przeciwdzia\u0142anie. Pozwala oczekiwa\u0107 od pa\u0144stwa konkretnych dzia\u0142a\u0144 w ja\u015bniej zdefiniowanych obszarach. Czym jest kobietob\u00f3jstwo? Przypomnijmy, w tek\u015bcie pt. Femicyd, feminicyd, kobietob\u00f3jstwo pisa\u0142y\u015bmy o tym, \u017ce:… Wi\u0119cej →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=371"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions\/378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cpk.org.pl\/obserwatorium-kobietobojstwo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Typologia kobietob\u00f3jstw pozwala na bardziej precyzyjne rozpoznawanie zagro\u017ce\u0144 i skuteczniejsze im przeciwdzia\u0142anie. <\/strong><\/p>\n\n\n\nCzym jest kobietob\u00f3jstwo?<\/h2>\n\n\n\n
Kiedy zab\u00f3jstwa kobiety nie mo\u017cna uzna\u0107 za kobietob\u00f3jstwo? <\/h2>\n\n\n\n
Przekonania kobietob\u00f3jcy<\/h2>\n\n\n\n
\n
Typologia kobietob\u00f3jstw i zab\u00f3jstw kobiet<\/h2>\n\n\n\n
Typy kobietob\u00f3jstw <\/h2>\n\n\n\n
Typy zab\u00f3jstw kobiet<\/h2>\n\n\n\n
Kategoria graniczna<\/h2>\n\n\n\n