Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 33 – kobieta i mężczyzna mają równe prawa w życiu rodzinnym i gospodarczym, w tym do zatrudnienia i awansów, jednakowego wynagrodzenia za pracę jednakowej wartości oraz do zabezpieczenia społecznego. Art. 64 – ochrona własności. Art. 71 – szczególna pomoc dla rodzin w trudnej sytuacji, zwłaszcza niepełnych.

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej

Od 2023 r. definicja przemocy domowej wprost obejmuje działania ograniczające lub pozbawiające dostępu do środków finansowych albo możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej. Przemoc ekonomiczna może być podstawą procedury „Niebieskie Karty” i środków ochrony.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

• art. 27–28 – obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny i możliwość wypłaty wynagrodzenia małżonka do rąk drugiego,
• art. 31–46 – wspólność majątkowa, majątek osobisty, odpowiedzialność za długi,
• art. 52 – rozdzielność majątkowa, także z datą wsteczną,
• art. 60 – alimenty dla byłego małżonka,
• art. 128–144 – obowiązek alimentacyjny.

Kodeks karny

• art. 207 – znęcanie się, które może obejmować także przemoc ekonomiczną,
• art. 209 – niealimentacja, gdy zaległość wynosi co najmniej trzy świadczenia,
• art. 286 – oszustwo, np. doprowadzenie do zaciągnięcia kredytu podstępem,
• art. 270 – fałszerstwo dokumentu, np. podrobienie podpisu,
• art. 284 – przywłaszczenie cudzych pieniędzy lub rzeczy,
• art. 190a § 2 – podszywanie się pod inną osobę i wykorzystanie jej danych.

Kodeks cywilny

Art. 527 – skarga pauliańska, gdy dłużnik wyzbywa się majątku, by nie płacić, np. alimentów. Art. 13 – ubezwłasnowolnienie, stosowane wyłącznie jako środek ostateczny.

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Reguluje fundusz alimentacyjny i działania wobec dłużników alimentacyjnych – m.in. wywiad z dłużnikiem, rejestr dłużników i zatrzymanie prawa jazdy. Od 1 października 2026 r. kryterium dochodowe wynosi 1665 zł netto na osobę, a świadczenie – do 1000 zł miesięcznie.

Zastrzeżenie numeru PESEL

Od 2024 r. każdy może bezpłatnie zastrzec swój numer PESEL – w aplikacji mObywatel, przez internet lub w urzędzie gminy. Bank ani firma pożyczkowa nie udzieli kredytu na zastrzeżony PESEL, co chroni przed zaciąganiem zobowiązań na Twoje nazwisko.

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej

Gwarantuje bezpłatne porady prawne w punktach działających w każdym powiecie – dla każdej osoby, której nie stać na płatną pomoc.

Konwencja stambulska

Art. 3 definiuje przemoc domową jako wszelkie akty przemocy fizycznej, seksualnej, psychicznej lub ekonomicznej w rodzinie lub między obecnymi albo byłymi partnerami. Państwo ma obowiązek przeciwdziałać wszystkim tym formom.

Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW)

Art. 13 – równe prawo do kredytów bankowych i innych form kredytu. Art. 15 – równa zdolność prawna, w tym do zawierania umów i zarządzania majątkiem. Art. 16 – równe prawa małżonków do posiadania, nabywania, zarządzania i rozporządzania majątkiem.

Dyrektywa 2024/1385 w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Obejmuje przemoc ekonomiczną w definicji przemocy domowej i zobowiązuje państwa do zapewnienia wsparcia osobom jej doznającym.