COVID-19 i przemoc wobec kobiet – wytyczne WHO

COVID-19 i przemoc wobec kobiet

Co może zrobić sektor opieki zdrowotnej?

26 marca 2020

Przemoc wobec kobiet pozostaje głównym globalnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego i zdrowia kobiet w przypadkach kryzysów społecznych.

· Przemoc wobec kobiet jest bardzo rozpowszechniona. Przemoc między partnerami jest najczęstszą formą przemocy.

o Globalnie, 1 na 3 kobiety na całym świecie doświadczyły przemocy fizycznej i / lub seksualnej ze strony bliskiego partnera lub przemocy seksualnej ze strony jakiegokolwiek sprawcy w ich życiu. Większość przypadków to przemoc ze strony bliskich partnerów.

· Przemoc wobec kobiet ma tendencję do nasilania się podczas różnego rodzaju sytuacji nadzwyczajnych, w tym epidemii. Kobiety, które zostały wysiedlone, uchodźczynie i te żyjące na obszarach dotkniętych konfliktami są szczególnie narażone.

· Danych jest niewiele, jednak raporty z Chin, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i innych krajów sugerują wzrost liczby przypadków przemocy domowej od czasu wybuchu COVID-19[1],[2].

o Według jednego z doniesień, liczba przypadków przemocy domowej zgłoszonych na komisariacie policji w Jingzhou, mieście w prowincji Hubei, potroiła się w lutym 2020 r., w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku[3].

· Wpływ na zdrowie kobiet, a także ich dzieci, szczególnie przemocy ze strony partnera oraz przemocy domowej, jest znaczący. Przemoc wobec kobiet może powodować obrażenia i poważne problemy fizyczne, psychiczne, seksualne i reprodukcyjne, w tym zakażenia przenoszone drogą płciową, HIV i nieplanowane ciąże.

Jak COVID-19 może zwiększyć ryzyko przemocy wśród kobiet  

· Stres, zaburzenie sieci relacji społecznych i ochronnych oraz zawężony dostęp do usług – wszystko to może zwiększyć ryzyko przemocy dla kobiet.

· Ponieważ wprowadzane są środki dystansujące i zachęca się ludzi do pozostania w domach, ryzyko przemocy ze strony partnera może wzrosnąć. Na przykład:

o Prawdopodobieństwo, że kobiety w przemocowych związkach i ich dzieci będą narażone na przemoc jest dramatycznie zwiększone, ponieważ członkowie rodziny spędzają więcej czasu w bliskim kontakcie, a rodziny zmagają się z dodatkowym stresem i potencjalną utratą źródła utrzymania lub pracy. o   Kobiety mogą mieć mniejszy kontakt z rodziną i przyjaciółmi, którzy mogą zapewnić wsparcie i ochronę przed przemocą.

o Kobiety ponoszą ciężar wzmożonej opieki nad osobami zależnymi podczas tej pandemii. Zamykanie szkół jeszcze bardziej nasila to obciążenie.

o Zakłócenie codziennego trybu życia i możliwości zarobkowania, w tym dla kobiet (z których wiele to nieformalne pracownice najemne), zmniejszą dostęp do możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb i korzystania z usług, zwiększając nacisk na rodziny, z możliwością zaostrzenia konfliktów i przemocy. Ponieważ zasoby będą się kurczyć, kobiety mogą być bardziej narażone na przemoc ekonomiczną[4].

o Sprawcy nadużyć mogą wykorzystywać ograniczenia wynikające z pandemii COVID-19 w celu sprawowania władzy i kontroli nad swoimi partnerkami w celu dalszego ograniczenia dostępu do usług, pomocy i wsparcia psychospołecznego, formalnego i nieformalnego.

o Sprawcy mogą również ograniczać dostęp do niezbędnych produktów higieny, takich jak mydło i środki dezynfekujące[5].

o Sprawcy mogą sprawować kontrolę, rozpowszechniając błędne informacje na temat choroby i piętnując partnerki.

• Dostęp do podstawowych usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym dla kobiet poddanych przemocy, będzie prawdopodobnie bardziej ograniczony.

• Inne usługi, takie jak numery interwencyjne, centra kryzysowe, schroniska, pomoc prawna mogą również zostać zmniejszone, co dodatkowo ograniczy dostęp do pomocy, z których mogą korzystać kobiety w przemocowych związkach. 

Nie można zignorować ryzyka przemocy, z jaką mierzą się kobiety i ich dzieci podczas obecnego kryzysu COVID-19. 

Systemy opieki zdrowotnej mają do odegrania ważną rolę w zapewnieniu kobietom doświadczającym przemocy dostępności usług podczas epidemii COVID-19.

Chociaż pandemia COVID-19 spowodowała ogromne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej i pracowników służby zdrowia w opiece nad chorymi, jest wiele rzeczy, które mogą pomóc złagodzić wpływ przemocy na kobiety i dzieci w tym czasie:

• Wszystkie zainteresowane strony zaangażowane w reakcję na COVID-19 muszą być świadome i zwiększać świadomość potencjalnych skutków, jakie może wywrzeć społeczne dystansowanie się oraz przymusowe wspólne przebywanie w domu (i inne kwestie związane z pandemią) na kobiety doświadczające przemocy i ich dzieci.

• Pracownicy służby zdrowia, z których większość to w wielu miejscach kobiety, mogą być narażeni na przemoc w ich domach lub w miejscu pracy. Ten ostatni problem jest szczególnie poważny i może ulec zaostrzeniu, gdy systemy opieki zdrowotnej znajdują się na skraju zapaści. Zarządcy z sektora ochrony zdrowia lub administratorzy placówek muszą mieć plany dotyczące bezpieczeństwa swoich pracowników i pracownic. Osoby pracujące na pierwszej linii frontu walki z COVID-19 mogą doświadczyć stygmatyzacji, izolacji i być wykluczeni społecznie. Należy zapewnić wsparcie psychospołeczne, zachęty niezwiązane z wynikami, dodatkowy zasiłek transportowy, opiekę nad dziećmi.[6]

Co można zrobić, aby rozwiązać problem VAW podczas reakcji COVID-19?

Pandemia  COVID-19 powoduje ogromne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, w tym pracowników opieki zdrowotnej. Można jednak pomóc złagodzić wpływ przemocy na kobiety i dzieci. Rządy i decydenci polityczni muszą ujmować usługi niezbędne do rozwiązania problemu VAW (violence against women – przemoc wobec kobiet) w planach gotowości i reagowania na COVID-19, a także zasoby i sposoby ich dystrybucji w kontekście dystansu społecznego.

Placówki zdrowia powinny udostępniać informacje o lokalnie dostępnych usługach (np. o numerach interwencyjnych, schroniskach, ośrodkach interwencji kryzysowej, doradztwie) dla osób, które doświadczyły przemocy, w tym godziny otwarcia, dane kontaktowe i informację, czy pomoc świadczona jest zdalnie i jak z niej skorzystać.

Dostawcy świadczeń zdrowotnych muszą być świadomi ryzyka i konsekwencji zdrowotnych VAW. Powinni być nastawieni na pomoc kobietom, które ujawniają doświadczenie przemocy, oferując pierwsze wsparcie i odpowiednie leczenie. Pierwsze wsparcie obejmuje: empatyczne wysłuchanie bez osądu, rozpoznanie potrzeb i obaw, potwierdzenie doświadczeń i uczuć, zwiększanie poczucia bezpieczeństwa i sieciowanie osób o podobnych doświadczeniach.

Członkowie społeczności powinni być świadomi zwiększonego ryzyka przemocy wobec kobiet i dzieci podczas tej pandemii oraz utrzymywać kontakt i wspierać kobiety narażone na przemoc, a także posiadać informacji, gdzie dostępna jest pomoc. Ważne jest, aby mieć pewność, że bezpieczne jest skontaktowanie się osobą, gdy sprawca przemocy jest obecny w domu.

Kobiety, które doświadczają przemocy mogą szukać pomocy w kontakcie z rodziną i przyjaciółmi, szukać wsparcia na gorącej linii lub w lokalnych ośrodkach wsparcia. Przydatny może być plan bezpieczeństwa na wypadek eskalacji przemocy. W jego skład wchodzi np. wizyta u sąsiada, przyjaciela, krewnego lub w schronisku, do którego należy się udać, gdyby trzeba było natychmiast opuścić dom ze względów bezpieczeństwa.

Wskazówki dotyczące radzenia sobie ze stresem w domu i działania, które należy podjąć, jeśli ty lub członkowie twojej rodziny doświadczacie przemocy:

· Pamiętaj, że izolacja społeczna, kwarantanna i dystans mogą mieć wpływ na samopoczucie psychiczne twoje i twojej rodziny

· W miarę możliwości ogranicz źródła stresu poprzez:

o Szukanie informacji z wiarygodnych źródeł i redukowanie czasu poświęcanego na konsumowanie wiadomości (1-2 razy dziennie, a nie co godzinę).

o Szukanie wsparcia u rodziny i przyjaciół przez telefon, e-mail, SMS itp.

o W miarę możliwości utrzymuj codzienną rutynę i poświęć odpowiednią ilość czasu na aktywność fizyczną i sen.

o Korzystaj z ćwiczeń relaksacyjnych (np. powolne oddychanie, medytacja, progresywne rozluźnienie mięśni, ćwiczenia uziemiające) w celu złagodzenia stresujących myśli i uczuć.

o Udział w czynnościach, które w przeszłości pomagały ci w radzeniu sobie z przeciwnościami losu.

· Kobiety doświadczające przemocy mogą uznać za pomocne następujące rady:

o Udaj się do rodziny i przyjaciół, którzy mogą udzielić ci praktycznego wsparcia (np. dać ci jedzenie lub zaopiekować się dziećmi), a także radzić sobie ze stresem.

o Opracuj plan bezpieczeństwa dla siebie i dzieci na wypadek nasilenia się przemocy. Powinien obejmować listę sąsiadów, przyjaciół i członków rodziny, do których możesz zadzwonić lub poprosić o pomoc. Miej przygotowane ważne dokumenty, pieniądze, kilka rzeczy osobistych, które należy zabrać ze sobą, jeśli trzeba natychmiast wyjść. Zaplanuj, jak wyjść z domu i uzyskać pomoc (np. transport, dokąd się udać).

o Szukaj informacji o przemocy wobec kobiet, telefonów zaufania, pracowników socjalnych, najbliższym posterunku policji, schronisku lub dostępnych usługach wsparcia. Bądź ostrożna, aby twój partner lub członkowie rodziny się o tym nie dowiedzieli, ponieważ może cię to narazić na niebezpieczeństwo.

[1] Melissa Godin, “As Cities Around theWorld Go on Lockdown, Victims of Domestic Violence Look for a Way Out,”Time,March 18, 2020, https://time.com/5803887/coronavirus-domestic-violence-victims/

[2] Women’s Aid UK, “The Impact of COVID-19 on Women and Children Experiencing Domestic Abuse, and the Life-Saving Services that Support Them,” March 17, 2020, https://www.womensaid.org.uk/the-impact-of-covid-19-on-women-and-children-experiencing-domestic-abuse-and-the-life-saving-services-that-support-them/

[3] Bethany Allen-Ebrahimian “China’s Domestic Violence Epidemic,” Axios, March 7, 2020, https://www.axios.com/china-domestic-violence-coronavirus-quarantine-7b00c3ba-35bc-4d16-afdd-b76ecfb28882.html

[4] Jhumka Gupta, “What does coronavirus mean for violence against women?,” Women’s Media Centre, March 19, 2020, https://womensmediacenter.com/news-features/what-does-coronavirus-mean-for-violence-against-women

[5] National Domestic Violence Hotline, “Staying Safe During COVID-19,” National Domestic Violence Hotline, March 13, 2020, https://www.thehotline.org/2020/03/13/staying-safe-during-covid-19/

[6] https://www.georgeinstitute.org.in/frontline-health-workers-in -covid-19-prevention-and-control-rapid-evidence-synthesis

ORYGINAŁ: https://www.who.int/reproductivehealth/publications/emergencies/COVID-19-VAW-full-text.pdf

Tłum. Joanna Gzyra-Iskandar, Centrum Praw Kobiet

Pomoc w czasie pandemii